In: DPP

DPP; ürünler, bileşenler ve malzemeler için bir “dijital kimlik kartı” olarak tanımlanmaktadır. DPP, ürünlerin sürdürülebilirliğini desteklemek, döngüselliğini teşvik etmek ve mevzuata uyumu güçlendirmek amacıyla ilgili bilgileri dijital ortamda bir araya getirecektir.

DPP’ye, ürünün özelliklerine göre ürünün, ambalajın veya ürüne eşlik eden belgelerin üzerinde bulunan bir veri taşıyıcısının taranmasıyla erişilebilecektir. Veri taşıyıcısı QR kod veya ürünün özelliklerine uygun başka bir teknoloji olabilir. Böylece tüketiciler, işletmeler ve yetkili makamlar ilgili ürün bilgilerine dijital olarak erişebilecektir.

Bir DPP’nin hangi bilgileri içereceği bütün ürünler için aynı olmayacaktır. DPP’de bulunması gereken veriler, ESPR kapsamında kabul edilecek ürün grubuna özel yetki devrine dayalı düzenlemeler (delegated acts) veya DPP yükümlülüğü getiren diğer ürün mevzuatı ile belirlenecektir.

Fabrikada tablet üzerinden ürün veri kaydını inceleyen çalışan

DPP’de Hangi Bilgiler Yer Alabilir

DPP’de yer alacak bilgiler ürün grubuna göre değişecektir. Ürüne yönelik düzenlemenin kapsamına bağlı olarak pasaportta aşağıdaki türde bilgiler yer alabilir:

  • Malzeme ve bileşenlerin kökeni ile ürün bileşimi,
  • Endişe verici maddelere ilişkin bilgiler,
  • Üretim süreçleri, üretim yerleri ve tedarik zincirine ilişkin bilgiler,
  • Teknik belgeler ve uygunluk beyanları,
  • Karbon ayak izi ve su kullanımı gibi çevresel etki bilgileri,
  • Dayanıklılık, tamir edilebilirlik ve yedek parça bulunabilirliği,
  • Geri dönüştürülmüş içerik ve geri dönüştürülebilirlik,
  • Kullanım, bakım, tamir, söküm ve ürünün kullanım ömrü sonuna ilişkin bilgiler.

Bu başlıkların tamamının her DPP’de bulunması zorunlu değildir. Hangi veri noktalarının zorunlu olacağı, ilgili ürün grubuna ilişkin bağlayıcı düzenleme ile belirlenecektir.

DPP’nin Amacı Nedir ve Hangi Ürünlerde Zorunlu Olacak

DPP’nin amacı ürünle ilgili bilgileri tek bir dijital yapı üzerinden erişilebilir hale getirmektir. Bu yapı; sürdürülebilirlik bilgileri, yaşam döngüsü verileri ve mevzuata uyum bilgileri gibi farklı veri türlerini bir araya getirebilir. Bilgilerin elektronik olarak erişilebilir olması; tüketicilerin, üreticilerin, geri dönüşüm işletmelerinin ve diğer aktörlerin ürünün sürdürülebilirliği, döngüselliği ve mevzuata uygunluğu hakkında daha fazla bilgiye ulaşmasını sağlayacaktır.

DPP aynı zamanda kamu otoriteleri açısından da bir kontrol aracı olarak tasarlanmaktadır. Gümrük makamlarının ithal ürünlerde DPP’nin mevcut ve geçerli olup olmadığını elektronik olarak kontrol edebilmesi, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin ise ürün bilgilerine daha etkin erişebilmesi hedeflenmektedir.

ESPR kapsamında bütün ürünler için genel ve aynı anda başlayan bir DPP zorunluluğu bulunmamaktadır. DPP, ürün grubu bazında ve ilgili ürün için kabul edilecek bağlayıcı düzenlemelerle kademeli olarak uygulanacaktır.

İlk ESPR Çalışma Planı, öncelikli ürün grupları için düzenleme hazırlıklarının gösterge niteliğindeki takvimini ortaya koymaktadır. Bu takvimde 2026 için demir ve çelik; 2027 için tekstil, lastik ve alüminyum; 2028 için mobilya; 2029 için yataklar ve bilgi ve iletişim teknolojileri ürünleri yer almaktadır. Enerji ile ilgili ürünler için ise 2026-2029 dönemine yayılan bir çalışma takvimi bulunmaktadır.

Ancak bir ürün grubunun ESPR Çalışma Planında yer alması, o ürün için DPP’nin otomatik olarak zorunlu hale geldiği anlamına gelmez. Önce ürün grubuna ilişkin çalışma ve etki değerlendirmesi yapılır; hangi ekotasarım gereklerinin uygun olduğu, DPP’nin uygun bir bilgi aracı olup olmadığı ve bağlayıcı uyum tarihi ürün bazında belirlenir.

ESPR çerçevesi ayrıca bazı kategorileri kapsam dışında bırakmaktadır. Gıda ve hayvan yemi, beşeri veya veteriner tıbbi ürünler, canlı bitkiler, hayvanlar ve mikroorganizmalar ile insan kaynaklı ürünler bu çerçevedeki kategorik istisnalar arasındadır. Ayrıca başka bir AB mevzuatında aynı amaçları karşılayan dijital bir bilgi sistemi bulunması halinde, mükerrer sistemlerin önlenmesi amacıyla ürün grubu bazında istisna öngörülebilir.

Bununla birlikte DPP yalnızca ESPR kaynaklı bir yükümlülük değildir. Bataryalar gibi bazı ürün gruplarında DPP gereklilikleri ayrı AB mevzuatları üzerinden de getirilmektedir.

DPP Pratikte Nasıl Çalışacak

DPP, ürünün yaşam döngüsü boyunca farklı paydaşların ihtiyaç duyduğu belirli bilgilere erişimini sağlayacak şekilde tasarlanmaktadır. Ekonomik işletmeciler, tüketiciler, kamu otoriteleri ile tamir, yenileme ve geri dönüşüm faaliyetlerini yürüten aktörler sistemin farklı kullanıcı grupları arasında yer almaktadır.

Ekonomik işletmeciler açısından

Ürünü AB pazarına arz eden ekonomik işletmeci DPP’nin oluşturulması ve bilgilerinin doğruluğu bakımından temel sorumluluğa sahiptir. Ürün verilerinin ilgili mevzuatta öngörülen veri yapısına göre dijital olarak hazırlanması, DPP’nin gerekli olduğunda DPP Registry’ye kaydedilmesi, veri taşıyıcısının ürün, ambalaj veya ilgili belgeler üzerinde bulunmasının sağlanması ve bilgilerin ürünün yaşam döngüsü boyunca güncel tutulması bu sürecin temel parçalarıdır.

Tüketiciler açısından

Tüketicilerin veri taşıyıcısını tarayarak ürün hakkında erişime açık bilgilere ulaşabilmesi öngörülmektedir. Ürün grubuna ilişkin mevzuata göre bu bilgiler satın alma öncesi karşılaştırmayı destekleyen verileri, kullanım ve bakım bilgilerini veya ürünün kullanım ömrü sonuna ilişkin bilgileri içerebilir.

Gümrük ve piyasa gözetimi açısından

Gümrük makamlarının DPP Registry üzerinden bir ürün için DPP kaydı bulunup bulunmadığını elektronik olarak kontrol edebilmesi; piyasa gözetimi makamlarının ise ürünün veri taşıyıcısı ve Registry üzerinden gerekli bilgi ve belgelere erişebilmesi amaçlanmaktadır.

Tamir, yenileme ve geri dönüşüm faaliyetleri açısından

Ürün grubuna özel düzenlemede gerekli görülmesi halinde DPP; söküm talimatları, uyumlu yedek parçalar, onarım araçları, arıza tespit bilgileri, malzeme bileşimi veya geri kazanım açısından önemli maddelere ilişkin bilgiler gibi verilerin ilgili profesyonel kullanıcılarla paylaşılmasına imkân verebilir.

DPP’nin Teknik Uygulamasında Temel Aşamalar

DPP sisteminin uygulanması yalnızca ürün verilerinin hazırlanmasına değil, teknik altyapının ve ortak standartların geliştirilmesine de bağlıdır. Bu altyapının temel unsurlarından biri DPP Registry’dir. ESPR kapsamında Registry’nin 19 Temmuz 2026 itibarıyla operasyonel hale getirilmesi öngörülmüş; 16 Temmuz 2026 tarihli (EU) 2026/1778 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile Registry’nin işleyişine ilişkin düzenlemeler kabul edilmiştir.

DPP sisteminin teknik standardizasyonunda benzersiz tanımlayıcılar, veri taşıyıcıları, erişim hakları ve bilgi güvenliği, birlikte çalışabilirlik, veri işleme ve veri değişim formatları, veri saklama ve arşivleme, veri doğrulama ve bütünlük mekanizmaları ile API’ler gibi alanlar ele alınmaktadır.

DPP Registry ve DPP Web Portal

DPP sisteminde iki farklı platform öngörülmektedir: DPP Registry ve DPP Web Portal. DPP Registry, AB pazarına sunulan ürünlerin Dijital Ürün Pasaportları için merkezi indeksleme ve kayıt hizmeti olarak çalışır. Registry; ürünlere ait benzersiz tanımlayıcıları, kayıt verilerini ve üst düzey metadata bilgilerini saklar. DPP’nin tüm ayrıntılı ürün verisi Registry içinde tutulmaz.

DPP Web Portal ise tüketiciler, işletmeler ve yetkili makamların ürün bilgilerini arayabilmesi ve karşılaştırabilmesi için kamuya açık bir arayüz olarak planlanmaktadır. Böylece Registry kayıt ve doğrulama işlevini, Web Portal ise bilgiye erişim ve arama işlevini yerine getiren iki ayrı bileşen olarak çalışacaktır.

DPPÜrüne ilişkin dijital pasaport/veri setiÜrünün mevzuata göre gerekli bilgilerini erişilebilir hale getirir.
DPP RegistryAB düzeyindeki merkezi kayıt/indeks sistemiDPP’nin kimliğini ve merkezi kayıt bilgisini tutar; ayrıntılı DPP verisinin tamamını barındırmaz.
DPP Web PortalPlanlanan kullanıcı erişim katmanıTüketiciler, işletmeler ve yetkili otoritelerin erişim haklarına göre ürün bilgilerini araması/görüntülemesi için öngörülür.

DPP Registry Hangi Ürünleri Kapsıyor

DPP Registry yalnızca ESPR kapsamında ileride DPP zorunluluğu getirilecek ürünler için kullanılmayacaktır. (EU) 2026/1778 sayılı düzenleme, ESPR kapsamındaki ilgili ürünlerin yanı sıra Batarya Tüzüğü kapsamındaki bataryaları da Registry yapısına dahil etmektedir.

Ayrıca diğer AB mevzuatları da aynı Registry’nin kullanılmasını öngörebilir. Yapı ürünleri, oyuncaklar ile deterjanlar ve son kullanıcı yüzey aktif maddeleri bu kapsama dahil edilen örnekler arasındadır. İleride başka AB mevzuatlarının DPP Registry’ye atıf yapması halinde aynı uygulama düzenlemeleri bu ürünler için de geçerli olacaktır.

Ekonomik İşletmeciler DPP Registry’ye Nasıl Erişecek

Bir kuruluşun DPP kaydı yapabilmesi için önce Registry’de doğrulanmış olması gerekir. Sisteme kullanıcı doğrulaması EU Login üzerinden yapılır.

Kuruluş kaydı sırasında başvuru sahibi ekonomik işletmeciye ilişkin bilgileri sisteme girer. Bu bilgiler bir PDF beyanında kilitlenir ve belge mühürlenir. Belgenin daha sonra Qualified Electronic Signature (QES) veya Qualified Electronic Seal (QSeal) kullanılarak çevrimdışı olarak karşı imzalanması veya mühürlenmesi ve yeniden sisteme yüklenmesi gerekir. Doğrulama kontrollerinin başarıyla tamamlanması halinde kuruluş Registry’de doğrulanmış statü kazanır.

Bir DPP Registry’ye Nasıl Kaydedilecek

DPP Registry bir DPP oluşturma aracı değildir. Önce ilgili ürün mevzuatının gerektirdiği DPP hazırlanır ve ekonomik işletmeci veya belirlediği hizmet sağlayıcı tarafından barındırılır. DPP hazır olduktan sonra Registry’ye kayıt işlemi yapılır.

Kayıt sırasında temel bilgilerden biri Unique Product Identifier (UPI) yani benzersiz ürün tanımlayıcısıdır. UPI, DPP’yi benzersiz olarak tanımlar ve DPP verisinin barındırıldığı konuma çözümlenebilmelidir. Tek bir DPP için çevrimiçi kayıt formu; bir veya birden fazla DPP için ise XML veya JSON dosyasıyla yükleme yöntemi öngörülmektedir. Dosya yoluyla tek bir işlemde en fazla 100 DPP kayıt talebi gönderilebilmektedir.

DPP kayıtları ürün grubuna göre model, batch (parti) veya item (tekil ürün) seviyesinde yapılabilir. Hangi seviyenin kullanılacağı ilgili ürün grubuna ilişkin mevzuat ve teknik yapı ile belirlenir.

DPP Registry Bugün Hangi Aşamada

Kuruluşların Registry’ye kaydolabileceği üretim ortamı ile işlemlerin gerçek verileri etkilemeden denenebileceği ayrı bir test ortamı erişime açılmış durumdadır.

Ancak Registry’nin erişime açılması, bütün ürün grupları için DPP kaydının bugün yapılabildiği anlamına gelmemektedir. Registry’de ilk DPP kayıtlarının bataryalar için açılması planlanmaktadır; fakat batarya ürün grubuna ilişkin semantik katalog henüz tanımlanmadığı için 24 Ağustos 2026 itibarıyla başarılı bir DPP kaydı yapılamamaktadır. DPP kayıtlarının farklı ürün gruplarında kademeli olarak devreye alınması öngörülmektedir.

Registry’nin Gümrük Sistemleriyle Bağlantısı

DPP Registry’nin gümrük kontrollerini desteklemesi sistemin temel amaçlarından biridir. Bununla birlikte Registry’nin erişime açılmış olması, gümrük sistemleriyle tüm otomatik entegrasyonun bugün tamamlandığı anlamına gelmemektedir.

DPP Registry’nin AB gümrük sistemiyle bağlantısının, Registry’yi kuran uygulama kurallarının yürürlüğe girmesinden itibaren dört yıl içinde operasyonel hale getirilmesi öngörülmektedir. Bu bağlantı ile ulusal gümrük makamları arasında otomatik bilgi alışverişinin sağlanması ve ithal ürünlerin DPP kayıtlarının elektronik olarak kontrol edilmesi amaçlanmaktadır.

AB Dışından İhraç Edilen Ürünler İçin DPP Gerekli Olacak mı

DPP yükümlülüğü ürünün menşeinden bağımsız olarak ilgili ürün düzenlemesine bağlıdır. Ürün grubuna özel düzenleme bir ürün için DPP zorunluluğu getiriyorsa AB dışından ithal edilen ürünlerin de DPP’ye sahip olması gerekir. Ürünü AB pazarına arz etmekten sorumlu ekonomik işletmeci DPP’nin mevcut olmasını sağlamakla yükümlüdür.

Bu nedenle Türkiye’den AB’ye ihracat yapan işletmeler açısından temel konu, kendi ürün grubuna yönelik düzenlemelerin ne zaman kabul edildiğini ve hangi DPP veri gerekliliklerinin getirildiğini takip etmektir. DPP’nin ürün bazında kademeli uygulanacak olması nedeniyle yükümlülüklerin sektör ve ürün grubuna göre ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.

Resmi Kaynaklar

1. T.C. Ticaret Bakanlığı – Dijital Ürün Pasaportu –Kaynağa git

2. European Commission – Digital Product Passport: Frequently Asked Questions (FAQ), Version 1.0 –Kaynağa git

3. T.C. Ticaret Bakanlığı – Dijital Ürün Pasaportu sunumu –Kaynağa git

4. European Commission – The DPP Registry –Kaynağa git

5. European Commission – DPP Registry User Guide for Economic Operators, 24.08.2026 v1.02 –Kaynağa git

6. Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1778 of 16 July 2026 –Kaynağa git

7. Regulation (EU) 2024/1781 – Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) –Kaynağa git

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir