Yeşil Sertifika (YeS-TR) Danışmanlığı

Yeşil Sertifika (YeS-TR), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından geliştirilen ve binalar ile yerleşmeler için sürdürülebilirlik kriterlerini esas alan ulusal bir değerlendirme ve sertifikalandırma sistemidir. YeS-TR Sertifika Sisteminin amacı, binalar ve yerleşmelerde doğal kaynakların ve enerjinin verimli kullanımını teşvik ederek çevre üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılmasına yönelik değerlendirme ve belgelendirme sisteminin oluşturulmasıdır.

Sistem, Resmî Gazete’de yayımlanan “Binalar ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliği” ile yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmelik ile Türkiye’de ulusal koşullara, iklim özelliklerine ve planlama mevzuatına uyumlu bir sertifikasyon altyapısı oluşturulması hedeflenmiştir.

YeS-TR’nin kapsamı; yeni yapılacak veya mevcut binalar ile yerleşme alanlarının çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik kriterleri çerçevesinde değerlendirilmesini içermektedir. Sistem; enerji verimliliği, su yönetimi, malzeme seçimi, atık yönetimi, iç mekân kalitesi, arazi kullanımı ve ekolojik denge gibi temel başlıklar üzerinden puanlama yapmaktadır.

Bu düzenleme ile Türkiye’de sürdürülebilir yapılaşmanın teşvik edilmesi, uluslararası sertifika sistemlerine alternatif olarak ulusal bir standart geliştirilmesi, kaynak verimliliğinin artırılması ve iklim değişikliği ile mücadele hedeflerine katkı sağlanması amaçlanmıştır.

YeS-TR’nin Değerlendirme Yapısı

YeS-TR Sertifika Çeşitleri ve Derecelendirme Sistemi, YeS-TR Bina ve YeS-TR Yerleşme ölçeği olmak üzere yapılar ve yerleşim bölgeleri için farklı ölçeklerde geliştirilmiş bir sertifikadır. YeS-TR’nin değerlendirme yapısı, binaların ve yerleşmelerin sürdürülebilirlik performansını ölçmek için tasarlanmış modüller, temalar ve kriterlerden oluşmaktadır.

YeS-TR, modüllere bağlı temaların altında yer alan kriterlerin ve bu kriterlere ait teknik gerekliliklerin karşılanmasıyla puan toplanan sistematik bir sistemdir.

YeS-TR binaların sürdürülebilirlik performansını altı modül üzerinden değerlendirmektedir.

Bütünleşik bina tasarım, yapım ve yönetimi (BBT) modülü, bina geliştirme, tasarım, yapım ve yönetiminde paydaşların etkin işbirliği için çerçeve sağlamaktadır. BBT modülü ile, projenin başından itibaren planlanmasını ve tüm proje paydaşlarının katılımıyla bütünleşik bir proje teslim süreci oluşturulması amaçlanmaktadır. Aynı zamanda BBT modülü, projenin performans beklentilerine uygun olarak tasarlanmasını, inşa edilmesini ve işletilmesini amaçlar.

Yapı malzemesi ve yaşam döngüsü (YMD) modülünde sürdürülebilir binaların gerçekleştirilmesi sürecinde kullanılacak malzemelerin çevreye olan olumsuz etkilerini en aza indirmeyi hedefleyen kriterler bulunmaktadır.

İç ortam kalitesi (İOK) modülü görsel, işitsel, ısıl konfor koşullarının ve iç hava kalitesinin iyileştirilmesini sağlayarak kullanıcıların sağlığını ve konforunu artırmayı amaçlamaktadır.

Enerji kullanımı ve verimliliği (EKV) modülü bina enerji performansının artırılmasına yönelik tedbirlerin alınmasını, enerji ihtiyacının azaltılmasını ve yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılması yoluyla binalardaki enerji kullanımının optimize edilmesi hedeflenmektedir.

Su ve atık yönetimi (SAY) Su yönetimi temasının amacı binalarda etkin su kullanımının sağlanması ve yağmur suyu, gri su gibi altarnetif su kaynaklarının değerlendirilmesini sağlamaktır. Atık yönetimi temasında ise atıkların ayrı biriktirilmesini, atık yönetiminin planlanması ve uygulamaya konmasını amaçlamaktadır.

İnovasyon (INO) modülü ile bina ve bina kullanıcılarının yaşam kalitesini yükseltici, sosyal ve sağlıklı yaşam avantajları sunun yenilikçi ve izlenebilir çözümler teşvik edilmektedir.

YeS-TR yerleşmelerin sürdürülebilirlik performansını altı modül üzerinden değerlendirmektedir.

Bölgesel ve Yakın Çevre Profili (BOL): Modülünün temel amacı, yeşil yerleşme adayı olan alanların planlama esaslarını ve kamu yararı koşullarını belirleyerek, kentlerin sürdürülebilir gelişimini desteklemektir. Bu doğrultuda modül; proje alanının sınırlarının tanımlanması, yasal ve yönetsel gerekliliklerin sağlanması, uygulama ve finansal süreçlerin planlanması ile paydaş katılımının koordine edilmesine odaklanmaktadır.

Sürdürülebilir Arazi Kullanımı, Ekoloji ve Afet Yönetimi (AKE): Modülün amacı; kentsel ölçekteki planlamalarda ölçekler arası bütünlüğü sağlayarak ekolojik değerleri korumak ve enerji etkin yaklaşımlarla sürdürülebilir arazi kullanımını optimize etmektir. Bununla birlikte, kentsel altyapıda çevre yönetimi anlayışını benimseyerek kentsel afet yönetimi konusunda duyarlı, gerçekçi ve uygulanabilir adımların hayata geçirilmesini hedeflemektedir.

Ulaşım ve Hareketlilik (UHA): Bu modül; erişilebilirlik, toplu taşıma entegrasyonu, bisiklet ve yaya yolları gibi sürdürülebilir ulaşım sistemlerini, ulaşım kalitesini ve ulaşım ağlarını değerlendirir.

Kentsel Tasarım (KET): Bu modülün genel amacı; sürdürülebilir yerleşmeler hedefinde yapılacak tüm kentsel tasarım müdahalelerinde, esnek ve sürdürülebilir, yöreye özgü özellikleri ve yerel kimliğini dikkate alan, erişilebilir kamusal alanlar ile sağlıklı ve aktif yaşamı destekleyen, çevreye duyarlı projeleri hayata geçirmektir.

Sosyal ve Ekonomik Sürdürülebilirlik (SES): Yerleşmedeki sosyal ve ekonomik refah ile sosyo-kültürel kalitenin artırılmasına yönelik kriterleri içerir.

İnovasyon (İNO): Yerleşmelere yönelik yenilikçi çözümleri teşvik eder.

YeS-TR Sertifika Seviyeleri ve Puanlama Sistemi

YeS-TR sertifika sisteminde, binaların ve yerleşmelerin sürdürülebilirlik performansı modüllerde belirlenen kriterler doğrultusunda değerlendirmektedir. Her modülden elde edilen puanlar, ilgili bina tipolojisi için tanımlanmış ağırlık katsayıları ile çarpılarak toplam ağırlıklı puan hesaplanır. Nihai sertifika seviyesi ise projenin tüm modüllerden topladığı bu ağırlıklı puan toplamına göre belirlenmektedir.

Sertifika alabilmek için kılavuzda belirtilen tüm zorunlu kriterlerin sağlanması şarttır. Binalar ve yerleşmeler, elde ettikleri toplam ağırlıklı kredi miktarına göre dört farklı seviyede sertifikalandırılmaktadır.

• GEÇER
• İYİ
• ÇOK İYİ
• ULUSAL ÜSTÜNLÜK

YeS-TR Sertifikası Nasıl Alınır?

Sertifikasyon süreci, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) ile yapılan sözleşmeyle başlayan profesyonel bir yolculuktur. Süreç şu temel adımlardan oluşur:

1. Kayıt ve Başvuru: Projeye ait temel bilgiler yeşil sertifika uzmanı tarafından YeS-TR sistemine girilir.

2. Veri Girişi ve Kanıt Belgeleri: YESU, enerji modellemesi, su verimliliği raporları ve malzeme analizleri gibi teknik kanıt belgelerini hazırlar ve sisteme yükler.

3. Değerlendirme Süreci: YeS-TR uzmanı tarafından yüklenen belgeler, yetkili değerlendirme kuruluşu olan Türkiye Çevre Ajansı tarafından değerlendirilir.

4. Sertifikasyon: Yetkili Değerlendirme Kuruluşu bünyesindeki Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanları (YESDU)’nın teknik incelemesi tamamlandıktan sonra YeS-TR sertifikası düzenlenerek proje sertifikalandırılır.

Hangi Projeler YeS-TR Sertifikası Alabilir?

Yeni binalar, mevcut binalar ve birden fazla binayı içeren yerleşmeler YeS-TR sertifikası alabilmektedir.

Binalar İçin YeS-TR Sertifikasyonu

Bina ölçeğindeki sertifikasyon, hem yeni inşa edilecek yapıları hem de yapı kullanma izin belgesi bulunan mevcut binaları kapsar. Sertifika alabilecek bina tipolojileri şunlardır:

• Konut Binaları
• Ofis Binaları
• Eğitim Binaları
• Otel Yapıları
• Sağlık Yapıları
• Alışveriş ve Ticaret Merkezleri:
• Diğer (sinema, tiyatro, müze, spor salonu, yurt, yemekhane, rehabilitasyon

merkezi vb.) yapılardır.

YeS-TR Sertifikasının Sağladığı Avantajlar

YeS-TR sertifikasına sahip olmak, yalnızca çevresel sorumluluğun göstergesi değil; aynı zamanda kurumsal itibarın, marka değerinin ve piyasa rekabet gücünün artmasına katkı sağlayan stratejik bir adımdır. Yeşil Sertifika kriterlerine uygun olarak tasarlanan ve inşa edilen yapılar;

• Enerji tüketiminde yaklaşık %30 oranında tasarruf sağlayabilir,
• Karbon emisyonlarını ortalama %35 oranında azaltabilir,
• Su kullanımında %30–50 arasında tasarruf elde edebilir,
• İşletme giderlerinde yaklaşık %40’a varan düşüş sağlayabilir,

Uzun vadede gayrimenkul değerinde artış (örneğin 6 yıl sonunda yaklaşık %18) oluşturabilir.

YeS-TR Danışmanlığı Hizmet Sürecimiz

Profesyonel danışmanlık hizmetimizle, projenizin tasarım aşamasından işletme sürecine kadar tüm adımlarını YeS-TR standartlarına tam uyumlu, şeffaf ve başarı odaklı bir şekilde yönetiyoruz. Sertifikasyon sürecini 5 temel adımda gerçekleştiriyoruz:

1. Ön Değerlendirme ve Hedefleme: Süreç, Bakanlıkça yetkilendirilmiş Yeşil Sertifika Uzmanımız (YESU) ile bina/yerleşme sahibi arasında yapılan resmi sözleşme ile başlar. Bu aşamada projenin tipolojisine göre hangi modüllerin uygulanacağı belirlenir ve hedeflenen sertifika seviyesi (Geçer, İyi, Çok İyi, Ulusal Üstünlük) doğrultusunda kapsamlı bir kredi analizi gerçekleştirilir.

2. Sistem Kaydı : Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) tarafından kayıt işlemleri tamamlanarak proje bilgileri YeS-TR sistemine yüklenir.

3. Kanıt Dosyası Hazırlama ve Veri Girişleri: Projenin çevresel performansını kanıtlamak için gerekli tüm teknik raporlar hazırlanarak YeS-TR sistemine yüklenir.

4. Teknik İnceleme ve Değerlendirme Süreci: Yüklenen kanıt belgeleri, Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanları (YESDU) tarafından incelemeye alınarak değerlendirilir.

5. Sertifikalanırma: Değerlendirme sonucunda kriterlerin sağlandığı teyit edildikten sonra sertifika almaya hak kazanılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mevcut Binalar YeS-TR Sertifikası Alabilir Mi?

Evet, mevcut binalar da YeS-TR sistemine dahil olabilir.

YeS-TR Sertifikası Zorunlu Mudur?

Genel olarak YeS-TR sertifikası gönüllülük esasına dayanmaktadır. Ancak 1 Ocak 2026 itibarıyla toplam inşaat alanı 10.000 m²’yi aşan yeni kamu binalarında Yeşil Sertifika zorunlu hale gelmiştir. Bu çerçevede YeS-TR, özellikle kamu projeleri açısından yalnızca bir tercih değil, aynı zamanda proje planlama sürecinde dikkate alınması gereken önemli bir gereklilik haline gelmektedir.

YeS-TR Sertifika Seviyeleri Nasıl Belirlenir?

Proje, ilgili modüller kapsamında puanlandırılır. Tüm zorunluluklar yerine getirildikten sonra toplam ağırlıklı puana göre “Geçer”, “İyi”, “Çok İyi” ve “Ulusal Üstünlük” seviyelerinden birine hak kazanır.

YeS-TR’nin LEED veya BREEAM Gibi Uluslararası Sistemlerden Farkı Nedir?

YeS-TR, uluslararası yeşil bina sertifikalandırma sistemlerinden farkı olarak tamamen Türkiye’ye özgün olması dolayısı ile Türkiye’nin ekonomik, sosyal, iklimsel ve coğrafi özelliklerine özgü kriterler barındırmaktadır.